Çukurova Üniversitesi
Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
2011-2012 Öğretim Yılı Güz Yarıyılı

Dersin kodu ve adı : TE 463 Eski Türk Edebiyatında Mesnevi
Dersin kredi saati : (2+0) 2
Ders saatleri: II. Öğr. Pazartesi 19:15-20:00, 20:15-21; I. Öğr. Çarşamba 13:15-14:00; 14:15-15:00
Öğretim üyesi: Pr. Dr. İ. Çetin Derdiyok, te463@hotmail.com
Dersin amacı: Mesnevi nazım şekliyle birlikte eski Türk edebiyatına özgü Leyla ve Mecnun, Yusuf u Züleyha gibi belli başlı mesnevilerin incelenerek tanıtılması; karşılaştırılması; öğrenciye metinleri anlama ve değerlendirme yeteneğinin kazandırılması.

Dersin içeriği :
1. Mesnevi nazım şekli; bölümleri;
Güvâhî – Pend-nâme
2. Mesnevi çeşitleri (Pend-nâme, nasihat-nâme; Sâkî-nâme, İşret-nâme; Bülbüliye, Bülbül-nâme; Hilyeler, Hilye-i Şerif, Siyer; Hamseler, diğer mesneviler)
3. Aşk konulu Mesneviler: Fuzûlî – Leylâ vü Mecnûn;
4. Taşlıcalı Yahyâ – Şâh u Gedâ
5. Dini ve Tasavvufî konulu Mesneviler: Hakanî – Hilye-i Şerif
6. Didaktik Mesneviler: Nâbî – Hayriye; Zarîfî – Pend-nâme
7. Savaş ve Kahramanlık Konulu Mesneviler: Ganîzâde Nâdirî – Şeh-nâme,
8. Mizâhî Mesneviler: Har-nâme
9. Alegorik Mesneviler; Zâtî – Şem’ ü Pervâne
10. Kara Fazlî – Gül ü Bülbül
Derste yararlanılacak kitaplar:
1. Prof. Dr. Muhammet Nur Doğan, Fuzûlî-Leyla vü Mecnûn, Yelkenli Kitabevi.
2. Doç. Dr. Hüseyin ayan, Fuzûlî Leylâ ve Mecnûn, Dergâh Yayınları, İstanbul 1981.
3. Mehmet Kahraman, Leyla ve Mecnun Romanı (Dastan-ı Leyli vü Mecnun), T.C. Kültür Bakanlığı Yay. Ankara 2000.
4. Murat Sertoğlu, Leylâ ile Mecnun, Bolayır yayınevi, İstanbul 1974.
5. Leylâ ile Mecnun (Fuzûlî’den Günümüz Türkçesine Aktaran: Aziz Nesin, TDK yayınları, Ankara 1972
6. İlhan Genç, Leylâ ile Mecnun’un İki Şairi, Fuzûlî ve Sezai Karakoç, Şûle Yayınları, İstanbu 2006.
7. Sezai Karakoç, Gün Doğmadan, Şiirler, 3. Baskı Diriliş Yayınları, İstanbul Ocak 2003.
8. Prof. Dr. Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nazım, Küçükaydın Matbaası, İstanbul 1967,
9. Dr. Numan Külekçi, Mesnevi Edebiyatı Antolojisi Cilt I ve II, Aktif Yayınevi, Erzurum 1999,
10. Âmil Çelebioğlu, Türk Edebiyatında Mesnevi, İstanbul 1999,
11. Agâh Sırrı Levend, Türk Edebiyatı Tarihi I, AKDTYK TTK Yayınları, Ankara 1984,
12. İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Akçağ Yayınları, Ankara
Makaleler:
1.Doç.Dr.İsmail Ünver, “Mesnevi”, Türk Dili, Türk Şiiri Özel Sayısı II (Divan Şiiri), TDK Yayınları, Cilt: LII, Sayı: 415, 416, 417, Ankara 1986, s.430-463.
2.Mehmet kaplan, “Leyla ve Mecnun”, Türk edebiyatı Üzerinde araştırmalar 3, Tip Tahlilleri, Dergâh Yayınları, İstanbul 1996, s.144-158.
Ödev: Her dersin sonunda konuyla ilgili teorik bilgiler ve metin çözümlemesiyle ilgili ödevler verilecektir. Derslerde başarı için bu ödevlerin düzenli olarak yapılması gerekmektedir.
Derse katkı: Başarı için dikkat edilmesi gereken diğer bir husus öğrencinin derslere aktif olarak katılmasıdır. (Konuyla ilgili sorulara cevap vermek, açıklamalar yapmak gibi).
Derse devam:. Öğrenci yönetmelik gereği 14 haftalık dersin en az 2/3’üne devam etmek zorundadır. Yani 28 saatlik dersin 9 saatinde gelmeyen öğrenci devamsızlıktan kalır.
Prof. Dr. İ.Çetin DERDİYOK

Çukurova Üniversitesi

Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü

2011-2012 Öğretim Yılı Güz Yarıyılı

Dersin kodu ve adı : TE 309 Eski Türk Edebiyatı

Dersin kredi saati : (4+0) 4

Ders saatleri: I. Öğr.  Pazartesi: 10:15-11:00, 11:15-12.00 Çarşamba: 10:15-11:00, 11:15-12.00

Ders saatleri: II. Öğr. Pazartesi: 17:15-18:00, 18:15-19.00 Çarşamba: 17:15-18:00, 18:15-19.00

Öğretim üyesi: Prof. Dr. İ. Çetin Derdiyok

Dersin amacı: XVI. yüzyılda Çağatay, Azerbaycan ve Osmanlı sahalarında meydana gelen klâsik Türk edebiyatını, tarihsel, toplumsal ve kültürel yapısına bağlı olarak belli başlı temsilcilerinin eserleriyle birlikte tanıtmak. Örnek metinler okutarak öğrenciye döneme ait eserleri anlama ve değerlendirme yeteneği kazandırmak.

Dersin içeriği:

XVI. Yüzyıla Genel Bakış.

Klâsisizm, Türkî-i Basit Tarzı.

XVI. Yüzyıl Çağatay Edebiyatı.

Şeybânî Han, Ubeydullah Han, Babür, Mübeyyen, Kâmrân Mîrzâ, Bayram Han.

XVI. Yüzyıl Azerbaycan Sahası Türk Edebiyatı.

Şah İsmail Hatâyî, Fuzûlî.

XVI. Yüzyıl Kırım Sahası (Saadet Giray, Devlet Giray, Bora Gazi Giray Han)

XVI. Yüzyıl Osmanlı Sahası Türk Edebiyatı.

Mesnevi Edebiyatı (Hamseler, pendname, siyer, destan)

Mensur Eserleri (Tezkireler, Tarihler, Seyahatnâmeler)

Sultan Şairler: Selîmî,Muhibbî, Mehemmed, Muhlisî, Cihangîr, Şâhî, Selîm, Murâd, Adnî.

Usta Şairler: Zatî, Hayalî, Bakî, Nev’î, Rûhî; Lâmi’î, Kemâl Paşazâde, Figânî, Hubbî Hatun, Celîlî;

Diğer Şairler: Âgehî, Edirneli Nazmî, Yahya Bey, Fevrî, Mu’îdî, Basîrî, Cinânî;

Âhî, Nihânî, Behiştî, Tâliî, Şerîfî, Amrî, Revânî, Hayretî, Meâlî, Usûlî, İshak Çelebi, Şâhidî, Za’îfî, Âşık Çelebi, Ubeydî, Emrî, Helâkî, Rahmî, Makalî, Azerî, Prizrenli Şem’î, Kabûlî, Vasfî, Gazâyî, Mostarlı Ziyâ’î, Kütahyalı Rahîmî, Şemseddîn-i Sivasî, Enverî, Fedaî, Selîkî, Nisâyî.

Derste yararlanılacak kitaplar:

1. A. A Şentürk, A. Kartal, Üniv. İçin E. Türk Ed. Tarihi, Dergâh Yay, İstanbul 2004.

2. Prof. Dr. Mine Mengi, Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara 2004.

3. Pof. Dr. İlhan Genç, Örneklerle Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Klâsik Dön. İzmir 2010.

4. Halûk İpekten, Fuzûlî, Akçağ Yayınları

5. Halûk İpekten, Bâkî, Akçağ Yayınları

6. Yrd. Doç. Dr. Gencay Zavotçu, E. Türk Edeb. Yüzyıllara Göre Nazım ve Nesir, Ankara

7. Büyük Türk Klâsikleri, Cilt III, s. 137 – C. IV, s. 343.

8. M. İsen, M. Macit, O. Horata, F. Kılıç, İ. H. Soyak, Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, Ank.

9. F. Kadri Timurtaş, Osmanlı Türkçesi Metinleri II, İÜ Edebiyat Fak. Yay. İst. 1998.

10. Prof. Dr. Fahir İz, Eski Türk Edebiyatında Nazım, Küçükaydın Matbaası, İst. 1967.

11. İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Akçağ Yayınları, Ankara

12. Prof. Dr. Tunca Kortantamer, Eski Türk Edebiyatı Makaleler, Akçağ Yay, Ank. 1993.

Yararlanılacak Makaleler:

1. Dilçin, Cem, “Fuzulî’nin Bir Gazelinin Yapısal Yönden İncelenmesi”, Türkoloji Dergisi, C.IX, Ankara 1991, s. 43-49.

2. Prof. Dr. Tunca Kortantamer, “Gül Kasidesi”, Eski Türk Edebiyatında Makaleler, Akçağ yayınları, Ankara 1993, s.413-435.

3.Gönül Alpay Tekin, “Cem Dilçin’in Yeni Bir Araştırmasının Düşündürdükleri”, Tarih ve Toplum, Sayı: 106, Ekim 1992 İstanbul, s. 41-44.

4.Tahir Üzgör, Fuzûlî’yi Anlamak, Türkiyat Araştırmaları Der., Sayı: 3, Konya 1997, s. 87-101.

Ödev: Her dersin sonunda konuyla ilgili teorik bilgiler ve metin çözümlemesiyle ilgili ödevler verilecektir. Derslerde başarı için bu ödevlerin düzenli olarak yapılması gerekmektedir.

Derse katkı: Başarı için dikkat edilmesi gereken diğer bir husus öğrencinin derslere aktif olarak katılmasıdır. (Tahtaya kalkıp yazmak, konuyla ilgili sorulara cevap vermek, açıklamalar yapmak gibi)

Derse devam:. Öğrenci yönetmelik gereği 14 haftalık dersin en az 2/3’üne devam etmek zorundadır. Yani 56 saatlik dersin 18 saatinde gelmeyen öğrenci devamsızlıktan kalır.